Decision-making (Ra quyết định) là một chủ đề trong IELTS Speaking Part 3, với các câu hỏi liên quan đến cách con người đưa ra lựa chọn, những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định và vai trò của kinh nghiệm, công nghệ hay lời khuyên từ người khác.

Cùng IELTS Lab tham khảo 6 bài mẫu IELTS Speaking Part 3 chủ đề Decision-making và những từ vựng hữu ích giúp bạn phát triển lập luận, đưa ra ví dụ và trả lời mạch lạc hơn nhé!

1. Danh sách câu hỏi IELTS Speaking Part 3 – Decision-making

What kinds of decisions do young people usually make? Why do some people find decision-making difficult? Do men and women make decisions differently? Is it better to make decisions alone or ask for advice? Can technology help people make decisions? How can experience improve decision-making?

2. Bài mẫu IELTS Speaking Part 3 – Topic Decision-making

Question 1: What kinds of decisions do young people usually make?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

Well, young people usually make decisions related to education, friendships, and their future career. They may have to choose a major, decide which university to apply to, or think about whether they should study abroad. For example, a Vietnamese student may need to choose between staying close to family and moving to another city for better opportunities. Young people also make many social and lifestyle decisions. They decide who to spend time with, what hobbies to follow, and how much time to spend online. These choices may seem small at first, but they can gradually shape their personal growth and future direction.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
make decisions	Đưa ra quyết định
future career	Sự nghiệp tương lai
choose a major	Chọn chuyên ngành
apply to a university	Nộp đơn vào đại học
study abroad	Du học
better opportunities	Những cơ hội tốt hơn
social and lifestyle decisions	Những quyết định về xã hội và lối sống
personal growth	Sự phát triển cá nhân
future direction	Định hướng tương lai

Question 2: Why do some people find decision-making difficult?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

To be honest, some people find decision-making difficult because they are afraid of making the wrong choice. When a decision involves money, career, or relationships, people may worry that one mistake will lead to serious consequences. For example, choosing the wrong university major can feel scary because it may affect future job opportunities. Another reason is that people may have too many options. When there are too many courses, products, or travel destinations to choose from, the whole process can become overwhelming. I think decision-making becomes hardest when people face both pressure and uncertainty.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
decision-making	Quá trình ra quyết định
make the wrong choice	Đưa ra lựa chọn sai lầm
serious consequences	Hậu quả nghiêm trọng
future job opportunities	Cơ hội việc làm trong tương lai
too many options	Quá nhiều lựa chọn
overwhelming	Gây choáng ngợp
pressure	Áp lực
uncertainty	Sự không chắc chắn

Question 3: Do men and women make decisions differently?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

Well, I think men and women may sometimes make decisions differently, but the difference is not always about gender itself. It may come from upbringing, personality, social expectations, or the kind of situation they are dealing with. For example, some women may be encouraged to consider family needs carefully, while some men may be expected to make quick and confident choices. However, these are only general patterns, not fixed rules. Many women are very decisive, and many men prefer to think things through before acting. I would say decision-making style depends more on experience and personality than simply being male or female.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
gender	Giới tính
upbringing	Cách nuôi dạy, giáo dục từ nhỏ
personality	Tính cách
social expectations	Những kỳ vọng của xã hội
consider family needs	Cân nhắc nhu cầu của gia đình
quick and confident choices	Những lựa chọn nhanh chóng và tự tin
decisive	Quyết đoán
think things through	Suy nghĩ kỹ lưỡng trước khi quyết định
fixed rules	Những quy tắc cố định
decision-making style	Phong cách ra quyết định

Question 4: Is it better to make decisions alone or ask for advice?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

In my opinion, it depends on the decision, but asking for advice is often helpful when the choice is important. Other people may have experience, information, or a different perspective that helps us see the bigger picture. For example, a student choosing a university major may benefit from talking to teachers, parents, and older students. However, people should not let others decide everything for them. At the end of the day, they are the ones who have to live with the result, so they need to take personal responsibility. The best approach, I think, is to listen carefully, then make the final decision based on one’s own values and situation.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
ask for advice	Xin lời khuyên
a different perspective	Một góc nhìn khác
see the bigger picture	Nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện
benefit from	Hưởng lợi từ
live with the result	Chấp nhận, sống với kết quả
take personal responsibility	Chịu trách nhiệm cá nhân
the best approach	Cách tiếp cận tốt nhất
make the final decision	Đưa ra quyết định cuối cùng
personal values	Những giá trị cá nhân

Question 5: Can technology help people make decisions?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

Yes, technology can help people make decisions because it gives them quick access to information. People can compare prices, read reviews, check maps, use budgeting apps, or search for expert advice before making a choice. For example, before buying a phone, many people watch review videos and compare features online. However, technology can also make decision-making harder if people depend on it too much. Too many reviews, comments, and recommendations can create confusion or make people second-guess themselves. Technology is useful as a tool, but people still need their own judgement and critical thinking.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
quick access to information	Khả năng tiếp cận thông tin nhanh chóng
compare prices	So sánh giá cả
read reviews	Đọc các bài đánh giá
check maps	Xem bản đồ
budgeting apps	Ứng dụng quản lý ngân sách
expert advice	Lời khuyên từ chuyên gia
compare features	So sánh các tính năng
depend on something too much	Phụ thuộc quá nhiều vào điều gì
second-guess oneself	Nghi ngờ quyết định của chính mình
judgement	Khả năng phán đoán
critical thinking	Tư duy phản biện

Question 6: How can experience improve decision-making?

Sample Answer (Band 8.0+ tham khảo):

Bài mẫu

Well, experience improves decision-making because it teaches people what works and what does not. After making mistakes, people usually become better at noticing risks, asking the right questions, and avoiding unrealistic expectations. For example, someone who has changed jobs before may know how to check a company’s culture before accepting an offer. Experience also helps people stay calmer when they face difficult choices. Instead of panicking, they can compare the current situation with something they have dealt with before. That kind of practical knowledge gives people both better judgement and better emotional control.

Từ vựng nổi bật:

Từ vựng	Ý nghĩa
learn from experience	Học hỏi từ kinh nghiệm
learn from mistakes	Rút kinh nghiệm từ sai lầm
notice risks	Nhận biết rủi ro
ask the right questions	Đặt những câu hỏi phù hợp
unrealistic expectations	Những kỳ vọng thiếu thực tế
company culture	Văn hóa doanh nghiệp
accept an offer	Chấp nhận một lời đề nghị
stay calm	Giữ bình tĩnh
deal with difficult choices	Đối mặt với những lựa chọn khó khăn
practical knowledge	Kiến thức thực tiễn
better judgement	Khả năng phán đoán tốt hơn
emotional control	Khả năng kiểm soát cảm xúc

3. Mẹo trả lời IELTS Speaking Part 3 chủ đề Decision-making

• Trình bày quan điểm rõ ràng: Với câu hỏi về việc đưa ra quyết định, hãy thể hiện ý kiến ngay từ đầu bằng các cấu trúc như In my opinion, To be honest, I think it depends on…
• Phân tích nguyên nhân và hậu quả: Giải thích tại sao con người gặp khó khăn khi lựa chọn hoặc những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định.
• Đưa ra ví dụ thực tế: Liên hệ với việc chọn trường đại học, định hướng nghề nghiệp, mua sắm hoặc thay đổi công việc.
• Thể hiện góc nhìn cân bằng: Ví dụ, lời khuyên và công nghệ có thể hỗ trợ quá trình ra quyết định, nhưng mỗi người vẫn cần tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.
• Sử dụng collocations tự nhiên: Ưu tiên các cụm như make the wrong choice, think things through, see the bigger picture, take personal responsibility và critical thinking.

4. Lời kết

Chủ đề Decision-making giúp thí sinh IELTS Speaking Part 3 luyện cách trình bày quan điểm, so sánh các lựa chọn và phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của con người.

Hy vọng 6 bài mẫu IELTS Speaking Part 3 trên sẽ giúp bạn mở rộng vốn từ, phát triển khả năng lập luận và trả lời tự tin hơn trong kỳ thi IELTS.

Đừng quên theo dõi IELTS Lab để cập nhật thêm các bài mẫu IELTS Speaking theo chủ đề và phương pháp luyện thi hiệu quả nhé!